phục nguyên

Các nhà khoa học đang cố gắng phục nguyên khuôn mặt của người cổ đại từ hộp sọ.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Khôi phục lại nguyên trạng, trạng thái ban đầu: Hành động làm cho một sự vật, hiện tượng, tình trạng trở lại như cũ, như lúc đầu, sau khi đã bị thay đổi, hư hỏng hoặc biến mất.
   • Phục hồi lại giá trị, hình dáng, chức năng nguyên thủy: Thường dùng trong các lĩnh vực như bảo tồn di tích, phục chế cổ vật, hoặc khôi phục dữ liệu.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Các nhà khoa học đang cố gắng phục nguyên khuôn mặt của người cổ đại từ hộp sọ.
  • Dự án này nhằm phục nguyên khu rừng ngập mặn về trạng thái tự nhiên trước khi bị tàn phá.
  • Sau nhiều năm phục chế, họ đã phục nguyên thành công bức tranh sơn mài cổ.

Các cách sử dụng nâng cao

• "phục nguyên hiện trường": khôi phục lại hiện trường của một sự việc (thường trong điều tra) về trạng thái ban đầu để nghiên cứu.

  • Cảnh sát tiến hành phục nguyên hiện trường vụ án để tìm manh mối mới.

• "phục nguyên dữ liệu": khôi phục lại dữ liệu đã bị mất hoặc hỏng từ các thiết bị lưu trữ.

  • Kỹ thuật viên đang cố gắng phục nguyên dữ liệu từ ổ cứng bị lỗi.

Biến thể và từ gần giống

• Phục hồi (động từ): khôi phục lại chức năng, sức khỏe, hoạt động (thường rộng hơn, có thể không nhất thiết đúng 100% nguyên bản).
  • Phục hồi chức năng sau tai nạn.
• Khôi phục (động từ): lấy lại, làm sống lại cái đã mất hoặc suy yếu (nhấn mạnh đến việc lấy lại trạng thái trước đó).
  • Khôi phục hòa bình.
• Phục chế (động từ): sửa chữa, làm lại cho giống như nguyên bản (thường dùng cho đồ cổ, tác phẩm nghệ thuật).
  • Phục chế một bức tượng cổ.

Từ đồng nghĩa

• Khôi nguyên: (từ Hán Việt, ít dùng) khôi phục lại nguyên trạng.
• Tái lập: thiết lập lại.
• Hoàn nguyên: trả lại trạng thái ban đầu (thường dùng trong hóa học, môi trường).

Từ trái nghĩa

• Phá hủy: làm hư hại, tiêu diệt.
• Biến đổi: làm thay đổi khác đi.
• Cải tạo: sửa đổi, làm cho tốt hơn so với nguyên trạng ban đầu.

Lưu ý sử dụng

• "Phục nguyên" là từ Hán Việt, mang sắc thái trang trọng, học thuật, thường được dùng trong văn viết, các báo cáo khoa học, hoặc các văn bản chuyên ngành như lịch sử, khảo cổ, bảo tồn, công nghệ thông tin.
• Trong văn nói hàng ngày, người ta có thể dùng các từ phổ thông hơn như "khôi phục lại", "làm lại như cũ".
• Từ này nhấn mạnh độ chính xác, sự trung thành với nguyên bản gốc ban đầu.